Kategori: Makaleler

Kıble Derecesi Kaç Olmalı? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Giriş: İnsan Davranışlarının Bilişsel ve Duygusal Temelleri Birçok şey var dünyada, küçük birer detay gibi görünen ancak insanlar üzerinde derin etkiler bırakabilen. Kıbleye yönelmek gibi. Bu basit, günlük bir ritüel, aslında insan davranışlarının ardındaki daha derin bilişsel ve duygusal süreçleri anlamamıza yardımcı olabilir. Bir yönelim, bir amacın yerine getirilmesi, hem içsel bir dinginlik arayışı hem de toplumsal bir gereklilik olabilir. Peki ya kıble derecesi? Bu, yalnızca dini bir pratik değil, aynı zamanda zihinsel ve duygusal bir deneyimdir. İnsanların doğruyu, yanlış olanla nasıl ilişkilendirdiği, içinde bulunduğu toplumla bağlarını nasıl güçlendirdiği, hatta zihinsel olarak…

Gün Aşırı Demek Ne Anlama Gelir? Toplumsal Bir Perspektif Hayatımızda duyduğumuz birçok deyim ve kelime, yalnızca bir dilin ötesinde, toplumsal yapılar ve kültürel normlarla şekillenen anlamlar taşır. “Gün aşırı” da bu deyimlerden biridir. Pek çoğumuz, “gün aşırı” ifadesini günlük dilde, bir şeyin belirli bir düzen içinde ama kesikli olarak gerçekleştiğini anlatmak için kullanırız. Ancak bu basit ifade, yalnızca bir zaman dilimini belirtmekle kalmaz, aynı zamanda toplumsal yapılar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkilerinin izlerini de taşır. Peki, “gün aşırı” demek, tam olarak ne anlama gelir? Bu yazıda, bu ifadeyi sosyolojik bir bakış açısıyla ele alacak, toplumun dinamikleri ve bireylerin…

Dahili Veri Ne Demek? Kültürel Görelilik Perspektifinden Bir Bakış Kültürler arası bir keşif yapmak, farklı toplumların değerlerini, inançlarını, ritüellerini, sembollerini ve toplumsal yapılarındaki benzersizliği anlamaya çalışmak, insanın dünyayı algılayış biçimindeki zengin çeşitliliği gözler önüne serer. Bir toplumun içindeki “dahili veri”, aslında dışarıdan bakıldığında pek de fark edilmeyen, yerleşik ve katı sosyal normlar, günlük pratikler, kimlik anlayışları ve toplumsal ilişkilerle ilgilidir. Ancak bu “dahili veri”yi doğru anlamak, sadece bir kültürün yüzeyine bakmakla kalmayıp, derinlemesine bir etnografik gözlem ve sorgulama gerektirir. Peki, bu dahili veri tam olarak nedir ve farklı kültürlerde nasıl işler? Bu yazıda, kültürlerin dinamiklerini anlamak için “dahili veri” kavramını…

Bozulmuş Ketçap Yenir Mi? Pedagojik Bir Bakış Eğitim ve öğrenme süreçleri, hayatımıza dokunan en önemli deneyimlerden biridir. Her gün yeni bilgiler öğreniriz, bazen bu bilgiler bizde kalıcı izler bırakır, bazen ise yalnızca anlık bir bilgi olarak geçer. Ancak eğitim, sadece bilgi aktarımından ibaret değildir; eğitim, bir dönüşüm sürecidir. İnsanlar, öğrenme deneyimleriyle şekillenir, toplumsal normlar ve kültürel bağlamlarla etkileşime girerler. Hangi konuyu ele alırsak alalım, bir soruya cevap vermek, hayatı anlamlandırmanın bir yoludur. “Bozulmuş ketçap yenir mi?” gibi sıradan görünen bir soru dahi, düşünme süreçlerimizi harekete geçirip bize derin anlamlar sunabilir. Bu yazıda, öğrenme teorilerinden, öğretim yöntemlerinden, teknolojinin eğitimdeki etkilerinden ve…

Bir Gece Masalı Nereden Uyarladı? Pedagojik Bir Bakış Eğitim, hayatımıza dokunan en güçlü dönüştürücü gücün ta kendisidir. İnsanlar olarak, öğrendiğimiz her şey, düşünme biçimimizi, dünyayı algılama şeklimizi ve içinde var olduğumuz toplumu şekillendirir. Ancak öğrenme süreci, sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda deneyimlerin ve duyguların bir araya geldiği, kişisel bir yolculuktur. Hepimiz öğrenirken kendi masallarımızı yaratıyoruz; bazıları geceleri, bazıları gündüzleri, bazen bir kitapta, bazen bir öğretmenin sözlerinde, bazen de toplumsal dönüşümde buluyor bu masalları. Öğrenme, çok katmanlı, çok boyutlu bir yolculuk ve pedagojik bakış açısıyla ele alındığında, geleneksel yöntemlerden teknoloji destekli öğrenmeye kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Bu yazıda, öğrenme…

Egzersizin Şiddeti Neyi İfade Eder? İzmir’de sabahları kahvemi içerken, bir yandan da sosyal medya hesaplarıma bakıyorum. Her yerde egzersiz paylaşımları! “Bugün 100 burpee yaptım!” yazan birini görüyorum. Diğer tarafta ise “Yatarken bile squat yapıyorum!” diye esprili bir paylaşım. Bir an düşünüyorum: Egzersizin şiddeti neyi ifade eder? Yani, “şiddet” dediğimizde sadece kasların ağrıması mı, yoksa biraz da kafanın karışması mı? Evet, egzersizin şiddetiyle ilgili çok derinlemesine düşünecek halim yok, ama ya bir bakıma bu, sosyal medyada karşımıza çıkan o mükemmel vücutlarla ilişkilendirilen bir gösteriş merdiveni midir? Belki de sorunun cevabı, her birimizin yapabileceği egzersiz türleri ve kişisel hedeflerimizle alakalıdır. Hadi, bu…

Duvar Boyayı Neden Kusar? Farklı Yaklaşımlar ve Anlam Derinlikleri Bir sabah Konya’daki evimde, salon duvarlarındaki boyanın bir kısmının soyulduğunu fark ettim. Hemen gözlerim duvarda: Duvar boyayı neden kusar ki? İster inanın ister inanmayın, bir mühendis olarak aklıma gelen ilk şey, kimyasal reaksiyonlar, malzeme bilimiydi. Ama aynı zamanda, bu sıradan olay beni içsel bir tartışmaya soktu. Hani, bazen bir mühendis olarak ne düşünürken, bir insan olarak duygusal bir açıdan bakmak zorunda kalırsınız ya, işte o anlardan biri. Mühendislik Bakış Açısıyla: Kimyasal ve Fiziksel Reaksiyonlar İçimdeki mühendis der ki: “Boyanın kusması, teknik bir problemdir ve bunun temelinde, fiziksel ya da kimyasal reaksiyonlar…

Türkçede Biçim ve Tür Ne Demek? Felsefi Bir İnceleme Bir insan, kelimeleri seçerken neye dikkat eder? Onların içerdikleri anlamları, taşıdıkları yükleri, ya da belki sadece kullanıldıkları yerleri mi? Düşüncelerimizi kelimeler aracılığıyla ifade ederiz, ama kelimelerin ötesine geçerek bu anlamların, toplumun düşünsel yapısı içinde nasıl şekillendiğini, dönüştüğünü ve varlığını sürdürdüğünü nasıl anlayabiliriz? Biçim ve tür kavramları, dilin ve düşüncenin derin yapılarıyla ilgili bizi düşündüren bu soruları gündeme getiren iki terimdir. Türkçede biçim ve tür arasındaki farkları anlamak, sadece dil bilgisi açısından değil, aynı zamanda dilin, düşüncenin ve varlık algımızın nasıl şekillendiğine dair daha derin bir farkındalık oluşturabilir. Dil, düşüncelerin taşıyıcısıdır. Ancak…

Maddi Olmayan Mallar Nelerdir? Felsefi Bir Yaklaşım Bir zamanlar, sokakta yürürken karşınıza çıkan bir çocuk, sabahın erken saatlerinde okula gitmek üzere evinden çıkarken size şu soruyu sordu: “Gerçekten değerli olan şeyler ne, sadece parayla alınan şeyler mi?” O an bir durakladınız, belki de bir şeyler fark ettiniz. Çocuk çok basit bir soru sormuştu ama o soru, felsefede yıllardır cevapları aranan temel bir meseleyi açığa çıkarıyordu: Değerli olan nedir ve bu değer, sadece maddi şeylerle mi ölçülür? Bugün, materyalist dünyanın hâkim olduğu bir çağda, “maddi olmayan mallar” kavramı üzerine düşünmek, yalnızca ekonomi ya da hukuk açısından değil, etik, epistemoloji ve ontoloji…

Gaybın Sahibi Allah’tır: Edebiyat Perspektifinden Bir Çözümleme Kelimeler, birer araç olmanın ötesine geçer; bazen gerçekliği dönüştürür, bazen bir varoluş biçimi halini alır. İnsanlar, edebiyat aracılığıyla yalnızca dış dünyayı değil, içsel alemlerini de keşfeder. Her kelime, bir dünyanın kapılarını aralar; her anlatı, ruhun derinliklerinden yankılar yapar. Bugün, kelimeler aracılığıyla bir anlam dünyasında yolculuk yapacağız. “Gaybın sahibi Allah’tır” ifadesiyle nasıl bir edebi derinlik oluşturulabilir? Bu basit görünümdeki cümle, aslında çok daha geniş bir anlam taşıyor. Her metin, her anlatı, bu sözcüklerin ardında bir gizem barındırır. İslam edebiyatı başta olmak üzere pek çok kültürde ve edebiyat türünde geçen “gayb” kavramı, hem metafizik hem…