Güçlü Fikirler Blogu Yazılar

Türkçede Biçim ve Tür Ne Demek? Felsefi Bir İnceleme Bir insan, kelimeleri seçerken neye dikkat eder? Onların içerdikleri anlamları, taşıdıkları yükleri, ya da belki sadece kullanıldıkları yerleri mi? Düşüncelerimizi kelimeler aracılığıyla ifade ederiz, ama kelimelerin ötesine geçerek bu anlamların, toplumun düşünsel yapısı içinde nasıl şekillendiğini, dönüştüğünü ve varlığını sürdürdüğünü nasıl anlayabiliriz? Biçim ve tür kavramları, dilin ve düşüncenin derin yapılarıyla ilgili bizi düşündüren bu soruları gündeme getiren iki terimdir. Türkçede biçim ve tür arasındaki farkları anlamak, sadece dil bilgisi açısından değil, aynı zamanda dilin, düşüncenin ve varlık algımızın nasıl şekillendiğine dair daha derin bir farkındalık oluşturabilir. Dil, düşüncelerin taşıyıcısıdır. Ancak…

Maddi Olmayan Mallar Nelerdir? Felsefi Bir Yaklaşım Bir zamanlar, sokakta yürürken karşınıza çıkan bir çocuk, sabahın erken saatlerinde okula gitmek üzere evinden çıkarken size şu soruyu sordu: “Gerçekten değerli olan şeyler ne, sadece parayla alınan şeyler mi?” O an bir durakladınız, belki de bir şeyler fark ettiniz. Çocuk çok basit bir soru sormuştu ama o soru, felsefede yıllardır cevapları aranan temel bir meseleyi açığa çıkarıyordu: Değerli olan nedir ve bu değer, sadece maddi şeylerle mi ölçülür? Bugün, materyalist dünyanın hâkim olduğu bir çağda, “maddi olmayan mallar” kavramı üzerine düşünmek, yalnızca ekonomi ya da hukuk açısından değil, etik, epistemoloji ve ontoloji…

Gaybın Sahibi Allah’tır: Edebiyat Perspektifinden Bir Çözümleme Kelimeler, birer araç olmanın ötesine geçer; bazen gerçekliği dönüştürür, bazen bir varoluş biçimi halini alır. İnsanlar, edebiyat aracılığıyla yalnızca dış dünyayı değil, içsel alemlerini de keşfeder. Her kelime, bir dünyanın kapılarını aralar; her anlatı, ruhun derinliklerinden yankılar yapar. Bugün, kelimeler aracılığıyla bir anlam dünyasında yolculuk yapacağız. “Gaybın sahibi Allah’tır” ifadesiyle nasıl bir edebi derinlik oluşturulabilir? Bu basit görünümdeki cümle, aslında çok daha geniş bir anlam taşıyor. Her metin, her anlatı, bu sözcüklerin ardında bir gizem barındırır. İslam edebiyatı başta olmak üzere pek çok kültürde ve edebiyat türünde geçen “gayb” kavramı, hem metafizik hem…

Derbi 0-0 Biter Mi? İktidar, Kurumlar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Futbol, sadece bir oyun değil, aynı zamanda toplumsal güç ilişkilerinin, ideolojilerin ve kurumların yansımasıdır. Derbi, yalnızca iki takımın mücadelesi değil, aynı zamanda daha geniş bir toplumsal yapının dinamiklerini ve siyasi kutuplaşmaları da içinde barındıran bir alandır. Peki, derbi 0-0 biter mi? Bu soruya sadece sporun gözlüğünden bakmak, olayı dar bir perspektife indirmek olurdu. Futbolun ardındaki siyaseti, toplumsal yapıları, güç ilişkilerini ve ideolojik çatışmaları anlamadan, bu soruya gerçek bir cevap vermek oldukça zordur. Derbilerin tarihi, büyük ölçüde iktidarın, kurumların ve farklı ideolojilerin çatışmasıdır. Bu yazıda, futbolun siyasetle nasıl iç…

Burç Takımyıldızı Mıdır? Giriş: Gecenin Karanlığında Bir Yıldızın Altında Bir gece, Kayseri’nin serin sokaklarında yürürken, kafamda bir soru dönüp duruyordu: Burç takımyıldızı mıdır? Sadece bir adım daha atıp, düşündüğüm o soruyu bırakmak istedim, ama bir şeyler içimde o kadar güçlüydü ki. Gökyüzüne bakınca, her şey çok karmaşık ve bir o kadar da basitti. Benim gibi birinin bu soruyu sorgulaması ne kadar doğruydu? Kim bilir. Ama o gece, yalnızken her şey bir anda anlam kazandı. Birden, yıldızlar sanki aralarındaki bağları paylaşarak bana cevap vermeye başlamış gibiydi. Ama soruyu nasıl ifade edebilirim? Şimdi size anlatacağım şey, sadece bir sorgulama değil, bir içsel…

Bilimsel Bilgiye Ulaşmak İçin Hangi Yöntemler Kullanılır? Bir Felsefi Bakış Açısı Giriş: İnsan Bilgisine Dair Derin Bir Sorun Bir bilim insanı, evreni anlamak için laboratuvarda bir mikroskopun başında saatler geçirirken, bir başka insan, felsefi bir tartışmada insan aklının sınırlarını sorgular. Her iki kişi de bilgiye ulaşmaya çalışıyor ama farklı yollarla. Birinin yolu deneysel, diğerinin yolu spekülatif ve soyut. Hangi yöntem, doğruya daha yakındır? Bilimsel bilgiye ulaşmak için kullanılan yöntemler üzerine düşünmek, bizi hem etik hem epistemolojik hem de ontolojik sorularla karşı karşıya bırakır. Epistemoloji bilgi bilimiyle ilgilenirken, ontoloji varlık anlayışımızı sorgular. Peki, bilimsel bilgi nedir? O zaman sormak gerekir: Gerçekten…

Bebeği Sütten Kesen Anne Ne Yapmalı? — Psikolojik Bir Mercekten Derinlemesine İnceleme Bebeklerin sütten kesilme sürecini gözlemledikçe, bu fiziksel olayın aslında ne kadar kapsamlı bir bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim ağına bağlı olduğunu fark ettim. İnsan davranışlarının ve duygularının ardındaki süreçler her zaman basit nedenselliklerle açıklanamaz; özellikle de bağlanma, ayrılma ve kişisel kimlik süreçleri söz konusu olduğunda. Bu yazıda, “Bebeği sütten kesen anne ne yapmalı?” sorusunu, psikolojinin farklı alt disiplinlerinden örneklerle ele alacağım. Bilişsel Boyut: Sütten Kesme Sürecinde Zihinsel Temsiller ve Karar Verme Sütten kesme yalnızca beslenme alışkanlığının değişmesi değil; annenin ve çocuğun yeni bir statüye zihinsel geçişidir. Bilişsel psikolojiye…

İşte “Ağrılı kör sivilce neden olur?” konusunu pedagojik bir bakış açısıyla ele alan özgün bir WordPress blog yazısı taslağı: Ağrılı Kör Sivilce Neden Olur? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü ve Pedagojik Bir Bakış Bazen bir sivilcenin çıkması, çok daha derin bir anlam taşır. Tıpkı vücudun belirli bir bölgesinde oluşan ağrılı ve iltihaplı bir kör sivilce gibi, hayatımızda da zaman zaman biz de “içsel” bir sıkışıklık yaşarız. İçsel çatışmalar, öğrenme süreçleriyle benzerlikler gösterir. Bir öğrenci, belirli bir konuda “takıldığı” zaman, sanki bir sivilce patlayacakmış gibi bir tür baskı hisseder. Bu sıkışıklık, doğru bakış açısıyla ele alındığında, bir öğrenme fırsatına dönüşebilir. Bu yazıda, ağrılı…

Borç Öteleme Nedir? Borç öteleme… Hadi ama, bu kelimenin ne kadar ilginç bir “kurtuluş” çağrısı yaptığını kabul edelim. Özellikle de içinde bulunduğumuz ekonomik ortamda. Bir bakıma, tüm parasal dertlerinizi bir kenara itip “ya sonra hallederim” diyebileceğiniz bir çözüm gibi gözüküyor. Ama tabii ki her ne kadar kısa vadede rahatlatıcı olsa da, bu tarz çözümler uzun vadede daha büyük sorunlara yol açabilir. Borç öteleme nedir, nasıl işler ve bunun ne gibi artıları ve eksileri vardır? Birlikte gözden geçirelim. Borç Öteleme Nedir? Borç öteleme, temel olarak, borçlunun bir ödeme tarihini ertelemesi anlamına gelir. Yani, bir borç ödemesi yapılması gereken tarihte, borçluya ek…

Tuzlu Su Nasıl Yapılır Esra Ezmeci? Bir Felsefi Yorum Hayat, anlam yüklü sorularla doludur. Birçoğumuz, sıradan bir gündelik hayatın karmaşasında kayboluruz, oysa her bir eylem, her bir karar, düşünce ve davranış, altında bir felsefi soru barındırır. Örneğin, tuzlu su nasıl yapılır? Basit bir mutfak eylemi gibi görünen bu soruya bir felsefi bakış açısıyla yaklaşmak, insanın varoluşunu, bilgi edinme süreçlerini ve etik sorumluluklarını sorgulamamıza yol açabilir. Tuzlu su hazırlarken, sadece mutfaktaki hareketlerimizi değil, aynı zamanda düşünce dünyamızı, değerlerimizi ve hatta varoluşsal sorumluluklarımızı da gözden geçirebiliriz. Bu yazıda, tuzlu su yapma eylemi üzerinden üç ana felsefi bakış açısına odaklanarak, insanın doğa ile…