Türkiye Hangi Dilden?
Geceydi. Kayseri’nin o soğuk sokaklarında yürürken, aklımda bir soru vardı: “Türkiye hangi dilden?” Soruyu sorarken bile ne demek istediğimi tam olarak bilmiyordum. Ama bir şey vardı, bir his… Yaşadıkça daha da belirginleşen, bazı anlarda kalbimi sıkıştıran, bazı anlarda da beni sorgulatan bir şeydi bu. Türkiye’nin dili, bizim dilimiz miydi? Yoksa konuştuğumuz bir dilin içinde kaybolmuş muyduk?
Bir Sabah, Bir Düşünce
O sabah, güneşin doğuşuna yakın bir saatte kalktım. Kayseri’nin sabahları, yazın bile soğuk olur. Havanın soğukluğu, bazen insanın içine işler. O gün de öyleydi. Dışarıda yağmur yağıyordu ama bir yandan da güneşin ilk ışıkları ağarmaya başlamıştı. Herkes uyurken, ben yine içimdeki soruları düşünüyordum. Ailemle kahvaltıya oturduğumda, sorum daha da büyümüştü. Türkiye’nin dili, benim dilim miydi?
Bunu anneme sormaya karar verdim. Kahvaltıda, simitleri keserken, birden “Anne, Türkiye hangi dilden?” dedim. Anlamadı. Yüzünde bir şaşkınlık vardı. “Ne demek istiyorsun?” diye sordu. Düşünmeden, “Yani, bizim konuştuğumuz dil tam olarak bu mu?” diye devam ettim. Annem sadece başını salladı. “Tabii ki, oğlum, Türkçe konuşuyoruz. Ne demek istiyorsun?” Benim kafam karışıktı ama annemin gözlerinde sadece basit bir güven vardı. O kadar sadeydi ki bu cevap… Kafamın içindeki karmaşık soruları bir kenara itip, sadece simitlere odaklandım.
Kayseri’nin Sokaklarında
O sabah, aklımdan çıkaramadığım soruyu düşünerek sokağa çıktım. Kayseri’nin sokakları sabahın erken saatlerinde sessizdi. Yağmurun yavaşça toprağa düşüşünü duyarak yürüdüm. Her adımımda, çevremdeki insanları izledim. Bir kadın, pazar alışverişini yapıyordu. Çantasını sıkıca tutuyor, hızlı adımlarla ilerliyordu. Birkaç öğrenci, okul yolunda acele ediyordu. Onların dilinde de Türkiye’nin dili var mıydı? Yoksa sadece kelimeler mi vardı?
Düşüncelerim beni yavaşça başka bir yere götürdü. Anlatacak hiçbir şeyi olmayan ama her şeyin içinde olan bir dil vardı. Herkes kendi dünyasında yaşıyor gibi ama aynı dili konuşuyorduk. Ancak bu dil, bir süre sonra bana yabancı gelmeye başladı. Türkiye’nin dilini sadece konuşmak yetiyor muydu? İçindeki duyguları gerçekten hissetmek, anlamak başka bir şey değil miydi?
Bir kafe gördüm. Birkaç insan içeride oturuyordu. İçeri girdiğimde, herkesin başka bir dilde konuştuğunu fark ettim. Konuşulan dilin kelimeleri Türkçeydi ama anlamları sanki başka bir yerden geliyordu. O kadar uzaktılar ki. O an Türkiye’nin dili mi, yoksa sadece seslerden mi ibaret olduğu sorusu tekrar aklıma geldi.
Savaşın Gölgesinde
Hikayenin derinleştiği yer burasıydı. Bir akşam, eve dönerken bir grup insanın yaşadığı bir olayı duyduğumda, bu sorumun cevabını biraz daha hissettim. Bir arkadaşım, birkaç ay önce Suriye’ye gitmişti. Orada yaşadığı insanlarla bir süre vakit geçirmişti. Türkiye’de büyümüş, Türkçe konuşan, Türk kültürüne sahip biriydi. Ama orada, hiç tanımadığı insanlarla konuşurken, kelimeler birden farklı bir şekle bürünmüştü.
Anlattıklarında, Türkçe’nin bazen anlamını yitirdiğini, insanların yaşadıkları acıları, korkuları ve umutları paylaşırken başka bir dil kullandığını söyledi. Bu, sadece kelimelerle ilgili bir şey değildi. O kadar çok şey vardı ki, kelimelerin ötesine geçiyordu. Türkiye’nin dili, bazen sadece konuşulan değil, hissedilen bir dildi. İnsanların yüreğinden çıkan kelimeler, bazen bu topraklarda kaybolmuş bir dilin yankısıydı.
Suriye’de gördüğü insanlardan birinin gözlerine bakarken, o kişinin Türkçe konuşurken bile başka bir şey anlattığını fark etti. Konuştukları dil Türkçeydi, ama duygular başka bir dile aitti. O an, Türkiye’nin dilinin sadece kelimelerle sınırlı olmadığını, duyguların ve paylaşımların oluşturduğu bir dil olduğunu düşündüm. Savaşın, acının ve umudun dilini… Belki de Türkiye’nin dili buydu. Sadece sözlerden değil, duygulardan, o duyguların yoğunluğundan oluşan bir dil.
Sonra Ne Oldu?
Günler geçtikçe, Türkiye’nin hangi dilden olduğu sorusu kafamda daha çok yer etmeye başladı. Duygularımın kelimelere dökülmesi, insanların gözlerindeki bakışlar, şehri dolaşırken rastladığım her insanın yaşadığı bir şeyler, benim için yeni bir dil oluşturmaya başlamıştı. Türkiye’nin dili, gözlerde ve kalplerdeydi.
Bir gün, Kayseri’nin en yüksek noktasına çıkıp, o manzaraya baktığımda, Türkiye’nin dilinin aslında her şeyin bir araya geldiği bir hal olduğunu fark ettim. Herkesin farklı bir dilde yaşadığı, ama aslında hepimizin aynı dili konuştuğu bir dil. O dil, geçmişin, bugünün ve geleceğin birleşimiydi. Bizim dilimiz, sadece kelimelerden değil, yaşadıklarımızdan, hayallerimizden, korkularımızdan, birbirimize sunduğumuz umuttan oluşuyordu. Türkiye’nin dili, her birimizin içinde var olan bir dil.
Sonuç
Kayseri’nin sokaklarında bir yürüyüş yapmak, sadece adımları atmak değilmiş meğer. Her adımda, Türkiye’nin hangi dilden olduğunu daha derin hissettim. Bu, sadece bir dil meselesi değildi. Kelimelerin ötesinde bir şey vardı. Türkiye’nin dili, her birimizin içinde var olan bir dildi. Hepimiz Türkçe konuşuyoruz ama asıl dil, kalpten kalbe geçen, duygulardan süzülen bir dil. O dil, hepimizin ortak diliydi. İşte, Türkiye’nin dili bu olmalıydı: her dilin, her kalbin, her insanın bir araya geldiği bir dil…